[ مقدمهء مؤلف ] بسم اللّه الرحمن الرحيم حمد بىحد و سپاس بىقياس مر حضرت جلال خداوندى را كه خلعت وجود انسان را به طراز و لقد كرّمنا بنى آدم مطلع انوار بدايع و غرايب ملك و ملكوت ساخت . « * » [ 2 ] و صلات صلوات ناميات كه نفحات شميم آن دل جان و جان دل را معنبر كند ، [ 3 ] بر روضهء طيبه و تربت مطهرهء محمل عقد اصطفا [ و ] واسطهء عقد انبيا محمد مصطفى ، كه نتيجهء مقدّمات آفرينش و خلاصهء عالم علم و دانش است و درود و رضوان ملازم ارواح اولاد و اصحاب و احباب او باد . امّا بعد چنين گويد مؤلف اين كتاب العبد الضعيف سيف بن محمد بن يعقوب الهروى رزقه اللّه علما نافعا و عملا رافعا كه در علم اخلاق نسخه‌اى كه موسوم است به مجموعهء غياثى ، پرداخته بودم و تأليف آن را واسطهء [ 4 ] عرض خود ساخته بر موجب العاقل ابن الوقت بهترين وقتى از اوقات متوجه درگاه الملك الاعظم الاعلم ، شاهنشاه الاكرم الاحكم ، ظلّ اللّه فى الخافقين ، سلطان الحاج و الحرمين ، مغيث الامّة الزّاهرة ، نصير الملّة الباهرة ، مظهر كلمة اللّه العليا ، محرز مناقب الدين و الدنيا ، جمشيد العهد و الزّمان ، ملك غازى حاجى عالم زاهد غياث الحق و الدين شمس الاسلام و المسلمين ابو الفتح محمد بن محمد بن محمد بن ابى بكر كرت ، [ 6 ] گشتم . ملك من بندهء كمتر را به نظر تلطف پادشاهانه ملحوظ و مخصوص گردانيد . بعد از آن فرمان اعلى به نفاذ پيوست كه خطهء معموره و بلدهء محروسهء هرات صانها اللّه عن العاهات و الآفات - كه از امّهات بلاد خراسان است ، بلك كعبهء ثانى و بغداد مسلمانى : لواحد من الشعراء گر كسى پرسد تو را كز شهرها خوشتر كدام ؟ * گر جواب راست خواهى گفت او را گو : هرى همچو بحراست اين جهان در وى خراسان چون صدف * در ميان آن صدف شهر هرى چون گوهرى از عصر پادشاه چنگيز خان تاريخ‌نامه‌اى ندارد ؛ و چون در جنب تواريخ واقعات و حوادث بلدان و امصار خراسان ، شهر هرات اكثر الحادثات و الواقعات است ، به واسطهء آنكه شهرا بعد

--> ( * ) [ ] شماره‌هاى بين قلّاب متعلق به صفحات اصل متن چاپ كلكته است .